veelgestelde vragen

1. Gaat de Vrijeschool Afdeling door na 2 jaar brugklas?
2. Hoe gaat dat met de docenten? Waar komen ze vandaan?
3. Wat gaat het kosten?
4. Is er extra verrijking voor VWO leerlingen?
5. Wat is er nog meer te doen op het Grotius qua extra aanbod?
6. Wat doen jullie als meer leerlingen zich aanmelden dan er plek is?
7. Hoe borgen jullie het karakter van de Vrijeschool Afdeling binnen het Grotius?
8. Wordt de Vrijeschool Afdeling dan niet een eilandje in het Grotius?
9. Voor welk type kind is het vrijeschool onderwijs geschikt?
10. Hoe is de overstap van regulier onderwijs naar vrijeschool onderwijs?
11. Is de vrijeschool een school zonder regels? Kunnen de kinderen zelf bepalen wat ze leren?
12. Is het vrijeschool onderwijs spiritueel onderwijs?
13. Wat gebruiken jullie voor lesmethoden?
14. Duren de lesdagen langer dan op een reguliere school als gevolg van zoveel extra (kunst- en ambacht) vrijeschoolvakken?
15. Hoeveel tijd is mijn kind kwijt aan huiswerk in de middenbouw (eerste twee brugklassen)?
16. Wat doen jullie aan huiswerkbegeleiding?
17. Hoe zijn de examenresultaten?
18. Waar komt de naam vrijeschool vandaan?
19. De vrijheid om onderwijs naar eigen inzicht vorm te geven, kan dat nog in deze tijd?
20. Vrije mensen in een complexe wereld


1. Gaat de Vrijeschool Afdeling door na 2 jaar brugklas?
Ja, het is onze bedoeling om tot het eindexamen door te gaan met de vrijeschool onderwijs, bijvoorbeeld in de periodelessen. De leerlingen in de hogere klassen waaieren uit qua nivo en interesse bij het kiezen van profielen (vakkenpakketten). Voor deze vaklessen willen samen met het Grotius kijken hoe we gezamenlijk een zo groot mogelijk aanbod aan examenvakken kunnen aanbieden, om zo goed mogelijk tegemoet te komen aan de wensen en talenten van de leerling.

terug naar boven

2. Hoe gaat dat met de docenten? Waar komen ze vandaan?
We hebben afspraken gemaakt met de omringende middelbare vrijescholen. Als leraren zich met het initatief willen verbinden dan kunnen ze worden gedetacheerd vanuit Den Haag, Rotterdam of Leiden. De klasseleerkrachten die het periodeonderwijs verzorgen zijn pedagogisch onderlegd en zijn vrijeschools opgeleid. Ook binnen het Grotius is er belangstelling bij verschillende docenten om zich bij te laten scholen tot vrijeschool leraar. De docenten voor vaklessen worden intern en extern geschoold door onder andere de Begeleidingsdienst Vrijescholen die ook betrokken is bij vergelijkbare initiatieven elders in Nederland.

terug naar boven

3. Wat gaat het kosten?
De Vrijeschool Afdeling maakt hogere kosten om de kunst- en ambachtsvakken vorm te geven. Vaak wordt er dan gewerkt in kleinere groepen. Ook is er meer materiaal nodig en specifiek gereedschap. De extra ouderbijdrage voor de vrijeschoolafdeling is €450,-

 terug naar boven

4. Is er extra verrijking voor VWO leerlingen?
Leerlingen die dat willen kunnen de gymnasiumstroom volgen. Dat betekent Latijn als extra vak in het eerste jaar en vanaf het tweede jaar kan daarbij ook Grieks gekozen worden. In de bovenbouw komt daar dan nog bij het vak Klassieke Culturele Vorming (KCV). Op deze manier kan je als leerling van de vrijeschool afdeling een Gymnasiumdiploma halen, dat is uniek in Nederland!
In de periodelessen en in de vaklessen wordt er gedifferentieerd lesgegeven. VWO leerlingen blinken vaak uit in de cognitieve vaardigheden, en zo reageren ze ook als ze daarin open worden uitgedaagd. Daarnaast profiteren ze van het brede aanbod van het vrijeschool onderwijs, waardoor creativiteit en verbeeldingskracht; moraliteit en verantwoordelijkheid; sociale flexibiliteit en vermogen tot verbinden ontwikkeld worden. Dit kunnen ze later als ze aan het werk zijn goed gebruiken.
Naast extra cognitief aanbod is er ook extra aanbod in de vorm van talentplannen, zie volgende vraag.

 terug naar boven

5. Wat is er nog meer te doen op het Grotius qua extra aanbod?
Het Grotius biedt talentplannen aan voor leerlingen in de eerste drie jaar. Dit is toegankelijk voor VWO, Havo en mavo leerlingen. Deze extra’s zijn het Sport, Theater en Techniek. Het hele jaar door zijn deze lessen op dinsdagmiddag te volgen. Het sportplan biedt leerlingen de mogelijkheid om diverse sporten te verkennen en te oefenen, ook minder voorkomende zoals schaatsen, klimmen en windsurfen. De leerlingen van het Theaterplan leren toneelspelen en draaien zelf een voorstelling in elkaar. Het techniekplan zal onder andere bestaan uit computertekenen, 3D printen en ontwerpen.
Het Grotius werkt samen met onder meer de VAK, Rietveld Theater, TU Science Centre en het Fablab.
De kosten voor dit extra aanbod is  € 250,- per jaar.
Meer info op: www.grotiuscollege.nl/juniusstraat/talentplannen.html

 terug naar boven

6. Wat doen jullie als meer leerlingen zich aanmelden dan er plek is?
We starten een klas als 25 leerlingen zich hebben aangemeld. Bij 30 leerlingen komt er een wachtlijst. Bij 50 leerlingen starten we een tweede klas. Bij 60 leerlingen is er weer een wachtlijst. Bij 75 leerlingen starten we een derde klas, bij 90 leerlingen is er weer een wachtlijst. Leerlingen van een basisschool vrijeschool hebben voorrang, mits ingeschreven bij de vrijeschoolafdeling voor 24 maart 2017. Afgelopen jaren waren er 10 leerlingen van vrije basisscholen.
We hopen natuurlijk dat we geen leerlingen moeten teleurstellen. Leerlingen die op de wachtlijst voor de vrijeschoolafdeling staan, kunnen wel op het Grotius terecht (regulier of TTO conform de procedures die hiervoor gelden).

 terug naar boven

7. Hoe borgen jullie het karakter van de Vrijeschool Afdeling binnen het Grotius?
De afdelingscoördinator, heeft al 14 jaar ervaring in het geven van vrijeschool onderwijs. De afdelingscoördinator is tevens lid van de oudervereniging in Delft en die oudervereniging is weer lid van de landelijke vereniging van vrijescholen.

terug naar boven

8. Wordt de Vrijeschool Afdeling dan niet een eilandje in het Grotius?
In het Grotius is al ervaring met een tweetalige afdeling. Ook op het tto zijn er aparte docenten (bv. native speakers) en aparte activiteiten. Tegelijk mengen ze prima met de andere leerlingen. Bovendien zijn er diverse uitwisselingen, zoals de talentplannen, feesten.
Een wederzijds uitwisseling lijkt ons heel inspirerend. Zo zouden we bepaalde vrijeschoolse activiteiten, zoals een koor, Grotius breed aan te bieden en doen we als vrijeschool afdeling graag mee met bv. de introductieweek van het Grotius. De leerlingen van de Vrijeschool Afdeling hebben samen pauze met de andere leerlingen van het Grotius.

 terug naar boven

9. Voor welk type kind is het vrijeschool onderwijs geschikt?
Uitgangspunt is dat we met leerlingen en ouders willen werken die weten wat de vrijeschool te
bieden heeft en hiervoor ook uitdrukkelijk kiezen. Basiscriterium voor toelating is dan ook het
‘passen binnen de werkwijze van het vrijeschoolonderwijs’. Aan de hand van de lessen op de open dagen kan hier iets van geproefd worden. Naast kinderen die vanuit zichzelf al creatief zijn, gaat het ook om kinderen die graag cognitief bezig zijn. Zij worden individueel uitgedaagd in de diepte, maar worden daarnaast aangesproken op een bredere ontwikkeling. Sociaal-emotionele ontwikkeling en vaardigheden om met diverse mensen op verschillende wijze samen te werken kan een levenlang van belang zijn. In die zin is het voor alle kinderen bijzonder geschikt onderwijs. We merken wel dat het het beste gaat als

  • kinderen zelf kiezen voor vrijeschool onderwijs
  • er een open houding is tot kunstzinnige leerstofverwerking
  • de leerlingen zelfstandig kunnen werken en
  • ze zich willen/kunnen voegen binnen het intensieve groepsproces van een jaargroep.
 terug naar boven

10. Hoe is de overstap van regulier onderwijs naar vrijeschool onderwijs?
Het is heel gebruikelijk dat leerlingen van regulier onderwijs overstappen naar middelbaar vrijeschool onderwijs. Afgelopen twee cursusjaren was ongeveer 20 procent afkomstig van vrijeschool basisonderwijs.  De docenten zijn hieraan gewend en nemen de leerlingen de eerste maanden mee in het nieuwe klasverband dat ontstaan is. De ervaring leert dat het heel goed te doen is.

terug naar boven

11. Is de vrijeschool een school zonder regels? Kunnen de kinderen zelf bepalen wat ze leren?
De vrijeschool is een vorm van vernieuwend klassikaal leren. Het onderwijs is niet vrijblijvend, maar de kinderen krijgen (naast werk- en oefenmateriaal uit lesmethodes) opdrachten die zij op hun eigen manier kunnen uitwerken. Het lesplan en de leerdoelen voor ieder schooljaar staan vast. Het ‘vrije’ van de vrijeschool gaat niet over vrijlaten van de leerlingen, maar over de ontwikkeling tot vrije en zelfstandige mensen. (zie verdere uitleg onder de vraag waar ‘vrij’ van vrijeschool vandaan komt)

 terug naar boven

12. Is het vrijeschoolonderwijs spiritueel onderwijs?
Rudolf Steiner, de grondlegger van de antroposofie, heeft in 1919 de vrijeschool in het leven geroepen. Zijn inzichten over hart, hoofd en handen vormen de grondslag van het pedagogisch handelen.
Dit komt tot uiting in de wijze waarop de vrijeschool naar kinderen kijkt. Een kind is als een reiziger die een nieuw land binnentrekt. Het ontdekt zijn lichaam, zijn binnenwereld en de grote buitenwereld. Dit doet het op zijn eigen, unieke manier. De vrije school wil die ontdekkingsreis zó begeleiden dat het kind vooral ook zichzelf leert kennen en waarderen. Dat het mag zijn wie het is: een onvervangbaar individu, een geestelijk wezen dat kan denken, voelen en willen. Dit spirituele uitgangspunt komt in de les-praktijk bijvoorbeeld tot uiting in de ochtendspreuk: “Ik zie rond in de wereld, waarin de zon haar licht zendt, waarin de sterren fonkelen, waarin de stenen rusten, de planten levend groeien, de dieren voelend leven, waarin de mens bezield de geest een woning geeft.”

 terug naar boven

13. Wat gebruiken jullie voor lesmethoden?
In de eerste twee klassen wordt zo min mogelijk gebruik gemaakt van reguliere lesmethodes. Wij vinden het belangrijk dat de docent samen met de leerlingen zijn of haar lessen zo vormgeeft, dat vanuit vrijheid en kunstzinnig onderwijs de lesstof ‘levend’ wordt. Dit geldt met name voor het periode-onderwijs. Een vaste methode waarin lesstof grotendeels voorgeprogrammeerd is kan dat creatieve proces belemmeren. Uiteraard wordt er waar dat vruchtbaar is, in vaklessen, wel gebruik gemaakt van oefenboeken en grammaticaboeken.
Vanaf de derde klas wordt er nog meer gebruik gemaakt van bestaande lesmethodes, waardoor leerlingen op niveau hun oefeningen kunnen doen.

 terug naar boven

14. Duren de lesdagen langer dan op een reguliere school als gevolg van zoveel extra (kunst- en
ambacht) vrijeschoolvakken?

Nee, omdat het periode onderwijs ook een verdieping biedt voor de gewone vaklessen, blijven we op de gemiddelde 33-34 uur per week voor de eerste brugklas.

 terug naar boven

15. Hoeveel tijd is mijn kind kwijt aan huiswerk in de middenbouw (eerste twee brugklassen)?
Gemiddeld een uur of anderhalf per dag, maar dit is erg verschillend per leerling.

 terug naar boven

16. Wat doen jullie aan huiswerkbegeleiding?
Er zijn wekelijks twee mentor-uren. Daar wordt gewerkt aan individuele begeleiding en kan extra uitleg gegeven worden. Het leren om dagelijks gedisciplineerd huiswerk te maken is vooral in het eerste jaar een speerpunt. Met het bijhouden van het periodeschrift, wordt dit spelenderwijs geoefend.

terug naar boven

17. Hoe zijn de examenresultaten?
Van een nieuwe afdeling zijn de examenresultaten uiteraard niet te noemen, maar vrijescholen scoren goed tot zeer goed. Zo heeft Den Haag een score van 9-10-10 en Rotterdam een 8-10-10 voor respectievelijk mavo-havo-vwo. Dat is bijvoorbeeld na te kijken op deze site: www.scholenopdekaart.nl/middelbare-scholen

 terug naar boven

18. Waar komt de naam vrijeschool vandaan?
Laten we om te beginnen dat woordje ‘vrij’ eens onder de loep te nemen.
Want het is precies dát stukje in onze naam waar veel mensen een verkeerde invulling aan geven. Waar komt het ‘vrij’ vandaan? Het betekent niet dat we leerlingen zomaar lekker vrij laten om te doen en laten wat ze willen. Juist niet. Volgens ons zijn structuur, regelmaat en een vast ritme voorwaarden om goed te kunnen leren. Dus wat betekent dat vrije dan werkelijk? En waar staat het voor anno nu?
De oorsprong van de term vrijeschool danken we de bevlogenheid van de Oostenrijkse filosoof, schrijver en pedagoog Rudolf Steiner. In zijn maatschappij vernieuwing, zag hij dat het rechtsleven (politiek/overheid), het samenleven (de economie) en het culturele leven (kunst, wetenschap onderwijs) het best ontwikkeld kunnen worden als deze drie zich niet teveel met elkaar bemoeien. Bij het opzetten van zijn eerste school, wilde hij daarom vanuit de pedagogie en vanuit een visie op de mens en zijn ontwikkelingsmogelijkheden kunnen bepalen hoe het onderwijs werd ingericht, zonder inspraak van de overheid. Die vrijheid was voor hem essentieel. Daar komt onze naam vandaan.

 terug naar boven

19. De vrijheid om onderwijs naar eigen inzicht vorm te geven, kan dat nog in deze tijd?
De overheid stelt steeds meer voorwaarden en regels aan scholen. Aan de ene kant is dat positief, want het legt een fundament onder de kwaliteit van het landelijk onderwijs. Aan de andere kant ervaren wij dit soms als onnodige en ongewenste regeldruk, omdat het is doorgeschoten. Het is de kunst van onze scholen om binnen de speelruimte die er is toch breder onderwijs te verzorgen. Onderwijs dat niet alleen draait om een zo hoog mogelijke score. Juist voor de docenten gaat het om de vrijheid om het onderwijs vorm te geven, nadat ze zich er zelf mee verbonden hebben. Docenten mogen vrij staan tegenover de externe dwang van cijfermatig scoren. Goed onderwijs heeft een intrinsieke waarde, en die blijkt als het goed is ook bij toetsing. In vaktermen: er wordt niet gestuurd op goede cijfers, maar er wordt bijgestuurd als de cijfers niet goed zijn, in de richting van goed onderwijs. De bekwaamheid en passie van de docent maken dat je de eye-openers waar het echt om gaat, nooit meer vergeet. Dat maakt vrijeschool onderwijs eigentijds en onvergetelijk. De docent verbindt het met wat er speelt in de wereld, in de klas, in zichzelf.

 terug naar boven

20. Vrije mensen in een complexe wereld
De wereld verandert duizelingwekkend snel. Het is bijzonder om te zien hoe een onderwijssysteem van ruim honderd jaar oud daar wonderwel op aansluit. Op vrijescholen kijken we verder dan alleen kennis die in het hoofd kan worden opgeslagen. Denken is veel meer dan geheugentraining en geheugenvulling. Rijk leren denken, waarbij de verbeeldingskracht wordt ingezet en je ‘om een hoekje leert denken’ is cruciaal voor je ontwikkeling. Een mens kan bovendien veel meer dan denken. Kinderen van de toekomst hebben dit ‘meer’ nodig om zich te kunnen redden in deze snel veranderende wereld: zelfvertrouwen, durf, originaliteit, creativiteit en een open blik. Ook dat hoort bij vrijheid. Met kennis, daadkracht, wilskracht en verantwoordelijkheidsgevoel kun je elke uitdaging aan. Vrij de wereld in.

terug naar boven